Co mówisz do dziecka, gdy namaluje obrazek, wejdzie na drabinkę, kopnie mocno piłkę? “Brawo”, “Pięknie”, “Super”. Tego typu okrzyki wchodzą nam z automatu. Dziecko jest wtedy szczęśliwe, bo widzi aprobatę w oczach rodzica, ma ochotę powtarzać swoje dokonanie i stawać się coraz lepszym. Same korzyści.
Być może słyszałeś jednak o tym, że chwalenie wcale nie jest dobre. Dlaczego? Jak się w tym połapać?
Negatywna strona nadmiernego chwalenia wiąże się z ryzykiem uzależnienia poczucia własnej wartości dziecka od zadowolenia osób z zewnątrz. Dziecko nadmiernie i niewłaściwe chwalone nie wie, czy zrobiło coś dobrze, dopóki mama czy tata tego nie stwierdzą. Może też nabrać przekonania, że nie trzeba się starać, bo rodzic i tak będzie bił brawo. Zaś dzieci słyszące często: “jesteś taki mądry”, “grzeczna dziewczynka”, “jesteś zdolny” mogą mieć ogromny problem, gdy coś im nie wyjdzie. Osoby takie mają też trudność z podejmowaniem wyzwań, bo skoro nie jestem pewny, że zrobię to najlepiej, to może lepiej nie próbować. Mogłoby się okazać, że zawiodę mamę, gdy okaże się, że nie jestem aż tak zdolny.
Więc co z tym chwaleniem zrobić? Być oschłym i nieczułym na dziecięce osiągnięcia?
Trzeba przeformułować komunikat, który mówimy do dziecka. Spójrzcie na te przykłady:
📌“Brawo! Jesteś taki silny” 🆚 “Widzę jak dużo wysiłku włożyłeś w to ćwiczenie”
📌“Piękny obrazek” 🆚 “Użyłaś bardzo wielu kolorów”
📌"Zdolny chłopczyk” 🆚 “Czułam ogromną przyjemność oglądając twój występ”
📌"Grzeczna dziewczynka” 🆚 “Dziękuję, że mi pomogłaś”.
Widzicie różnicę? Twój komunikat jest budujący dla dziecka:
✔️gdy podkreślasz wartość pracy włożonej w zadanie,
✔️gdy opisujesz rzeczywistość, bez dodawania oceny,
✔️gdy mówisz o swoich uczuciach.
Dziecko nie czuje się niezauważone czy niedocenione. Ale jednocześnie nie uzależnia się od twojej opinii.
Świetnym docenieniem osiągnięć dziecka jest też poświęcenie mu swojej uwagi poprzez pytania dotyczące osiągnięcia, np. “Powiedz, jak udało ci się to zrobić?”.
Oczywiście nie stresujcie się, gdy powiecie dziecku, że pięknie coś narysowało i że jest wspaniałe. Na pewno nie zniszczycie mu tym życia. 😂 Jak zawsze najważniejszy jest zdrowy umiar. Myślę jednak, że warto skupić się nad tym tematem i stopniowo modyfikować swoje komunikaty do dziecka, by budować w nim wiarę w siebie i silne poczucie własnej wartości.
